Chmura tagów
Agama brodata - Poradnik Bardzo Początkującego Terrarysty 1
Agama brodata - Poradnik Bardzo Początkującego Terrarysty

Paanie, a co to w ogóle jest ta "Agawa"?

Agama brodata (łac. Pogona vitticeps) jest gadem bijącym rekordy popularności wśród zwierząt egzotycznych w naszym kraju. Dorasta do ok. 50 cm długości, z czego połowę stanowi ogon, oraz osiąga ok. 400 g wagi. Średnia długość życia agamy w niewoli to 7-9 lat. Brodacze pochodzą z środkowo-wschodniej Australii, gdzie zamieszkują obszary leśne oraz kamieniste pustynie, stepy i sawanny o skąpej roślinności. Są to zwierzęta częściowo nadrzewne, na wolności często można je spotkać na powalonych drzewach, półkach skalnych, krzewach lub na kołkach sławnych australijskich płotów. 

Niestety ciężko znaleźć konkretne dane na temat tego kiedy pierwsze brodacze zawitały do naszego kraju. Australia zakazała wywozu przedstawicieli rodzimej fauny do celów hobbystycznych w 1960 roku. Jednak w latach siedemdziesiątych odbył się nielegalny transport zwierząt, w tym agam brodatych, poza granice Australii. W Stanach Zjednoczonych pierwsze osobniki pojawiły się na początku lat dziewięćdziesiątych, więc możemy zakładać, że w tej dekadzie agamy pojawiły się również w Polsce.

Trzy kroki przed rozpoczęciem przygody

Przede wszystkim przygotuj się! Jeśli już wiesz, że agama brodata jest zwierzakiem, który zagości w Twoim domu, to zaplanuj wszystko tak, by na końcu listy zakupów znalazł się nowy domownik! W między czasie dowiedz się możliwie jak najwięcej o warunkach hodowli, właściwej diecie, odpowiedniej suplementacji i całej masie innych aspektów hodowli. 

Kolejnym krokiem jest przygotowanie odpowiedniego terrarium oraz zgromadzenie wszystkich niezbędnych akcesoriów. Warto też sprawdzić czy masz łatwy dostęp do owadów karmowych w swojej okolicy. Oczywiście znajdziesz pełną gamę owadów w internecie z możliwością wysyłki. Pamiętaj jednak, że podczas upałów lub mrozów wysyłka żywych owadów może być niemożliwa albo zawartość paczki może dotrzeć do Ciebie martwa!

Ważną rzeczą jest też rozmowa z domownikami. Nie możesz oczekiwać, że domownicy podzielą Twój entuzjazm i z radością przyjmą pod wspólny dach półmetrowego jaszczura wraz z wielkim prądożernym meblem i stadem rozbieganych robali. Ten punkt wciśnij między zdobywanie wiedzy a pierwsze zakupy, dzięki temu możesz podzielić się z domownikami zdobytą już wiedzą i łatwiej będzie przedstawić swoje argumenty.

Agamy

Egzotyczny zwierzak potrzebuje egzotycznych warunków

Jak już wcześniej wspominałem, agamy pochodzą ze spieczonych słońcem pustynnych rejonów Australii. Stąd warunki "dywanowe" w naszym mieszkaniu są zdecydowanie niewystarczające! Ponieważ jest to dość spory gad, wymaga też sporego, zamkniętego wybiegu, w którym należy stworzyć odpowiedni mikroklimat.

Wielkość terrarium przyjęta wśród hodowców za minimalny standard dla pojedynczego dorosłego osobnika to 120 x 60 x 60 cm. Również w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2004 roku w sprawie warunków hodowli i utrzymywania poszczególnych grup gatunków zwierząt w ogrodzie zoologicznym, możemy znaleźć informację, że dla rodzaju Pogona wymiary wybiegu powinny wynosić 5 x 3 x 3 długości ciała zwierzęcia bez ogona. Czyli prosty rachunek - agama o długości 50 cm powinna otrzymać terrarium o wymiarach 125 x 75 x 75 cm. Dla każdego kolejnego osobnika należy dodać 20%, czyli już dla dwóch agam należy postawić terrarium o wymiarach 150 x 90 x 90 cm. I pamiętaj! To jest absolutne minimum, które zwierzakowi ostatecznie trzeba będzie zapewnić! Dlatego już teraz zadaj sobie pytanie - czy na pewno zmieścisz w swoim domu przewróconą na bok szafę?

A to dopiero początek! W tym wielkim meblu trzeba jeszcze jakoś odtworzyć surowy australijski klimat!

Ogólna temperatura terrarium dla agamy brodatej powinna wynosić 25ºC. Dodatkowo należy wygospodarować miejsce na tzw. wyspę ciepła, czyli punkt w terrarium, w którym temperatura będzie sięgać 40ºC i gdzie agama będzie mogła się wygrzać. Bardzo ważne jest to, aby temperatura w terrarium osiągała w różnych miejscach różne wartości, aby zwierzak mógł regulować temperaturę swojego ciała poprzez przemieszczanie się w cieplejsze i chłodniejsze strefy zbiornika. 

Agamy są gadami aktywnymi za dnia. W hodowli można zauważyć, że agama rozbudza się niedługo po zapaleniu lamp w terrarium i pokłada się do snu jeszcze chwilę przed tym zanim lampy zgasną. Nocują często przyjmując dziwne pozycje na konarach, w kryjówkach, w szczelinach ścianki terrarium. Warto sprawdzać jaka temperatura panuje w zbiorniku w nocy i pilnować, by nie spadała poniżej 18ºC. Choć należy pamiętać też, że nocne spadki temperatury są dla zmiennocieplnych gadów bardzo ważne i warunkują pracę ich organizmu oraz ogólną kondycję.

Zobacz przykładowe terrarium, które wykonaliśmy dla agamki naszych klientów:

Co musi znaleźć się w terrarium dla agamy brodatej?

Decydując się na zakup agamy brodatej warto pamiętać, że zwierzęta te w niewoli mogą dożyć nawet do 10 lat. Aranżacja przestrzeni i wystrój zbiornika powinna być dostosowana do aktualnej wielkości jaszczurki. Terrarium powinno być dla gada przede wszystkim bezpieczne. Urządzając przestrzeń zwróćmy uwagę czy elementy wystroju są stabilnie ustawione i odpowiednio przymocowane, aby wdrapywanie się, podkopywanie czy bieganie po zbiorniku nie skończyło się wypadkiem.

Solar Glo

Życiodajne światło

Najważniejsze i absolutnie niezbędne w hodowli agamy jest światło. I to nie byle jakie! Podstawowym wyposażeniem terrarium musi być lampa emitująca promieniowanie UV-B. Jest to promieniowanie o konkretnej długości fali, które wpływa na produkcję witaminy D3 w skórze gada, która to z kolei jest odpowiedzialna za prawidłowe przyswajanie wapnia budującego kości. To tak w skrócie, ponieważ o promieniowaniu UV w życiu gadów można pisać godzinami - pracujemy nad tym :)

Pamiętaj by dokładnie sprawdzić jaka powinna być odległość od lampy do zwierzaka. Większość popularnych lamp nie może być montowana dalej niż 30 cm od zwierzęcia. Większa odległość zmniejszy wchłanianie cennego promieniowania i tak naprawdę sprawi, że lampa za kilkadziesiąt lub kilkaset złotych będzie bezużyteczna!

Na rynku dostępnych jest kilka kategorii produktów dostarczających odpowiednie promieniowanie UV:

  • świetlówki kompaktowe
  • świetlówki rurowe T8 i T5
  • lampy rtęciowe i ich wariacje
  • lampy metalohalogenowe

Czasami można też trafić na oferty lamp LED emitujących promieniowanie UV-B, jednak nie dajcie się nabrać! Na razie nie ma takich lamp w sprzedaży. Technologia LED-UV-B jest na etapie prototypu i jeszcze długo poczekamy na wersję komercyjną, a jeszcze dłużej na wersję, która nie zrujnuje domowego budżetu.

Kolejnym punktem na liście zakupów, równie niezbędnym jak lampa UV-B, jest żarówka grzewcza. To ona będzie odpowiedzialna za odpowiednią temperaturę w Twoim terrarium. W dużych zbiornikach może być konieczne zamontowanie kilku lamp różnej mocy, które zapewnią odpowiedni rozkład temperatury. Najmocniejszą żarówkę musisz zamontować nad wyspą ciepła, tak by osiągnąć wymagane 40ºC. Bardzo ważne jest też stworzenie odpowiednio dużej wyspy ciepła, tak by cały zwierzak mógł się na niej wygrzać.

Wyspa ciepła

Moc żarówki należy dobierać odpowiednio do rozmiaru i wystroju terrarium. Przykładowo w terrarium o wysokości 80 cm może być konieczne zamontowanie żarówki o mocy 100 lub nawet 150 Watt. Jednak zawsze możesz zmniejszyć moc żarówki przybliżając do niej gada, na przykład montując pod lampą półkę lub konar. Wtedy wystarczająca może się okazać żarówka 35 W. Pamiętaj jednak, że poza wyspą ciepła musisz osiągnąć 25ºC w pozostałych częściach terrarium. Dlatego też nie ma jednej konkretnej odpowiedzi na pytanie jaką żarówkę wybrać. Musisz samodzielnie, metodą prób i błędów dobrać odpowiedni zestaw do swojego zbiornika. 

Podczas planowania rozmieszczenia lamp w terrarium postaraj się ustawić lampę UV-B i lampę grzewczą możliwie jak najbliżej siebie. Dzięki temu zwierzak chcący się wygrzać, będzie jednocześnie chłonąć cenne promieniowanie UV-B. Możesz obejść ten problem montując lampę rtęciową lub metalohalogenową, która daje zarówno ciepło, jak i UV-B!

Dlaczego nie wspominam o kablach, matach czy kamieniach grzewczych? Agamy brodate mają bardzo delikatną skórę na brzuchu, która jest dość podatna na oparzenia. Agama jest przystosowana do chłonięcia ciepła od góry - agamy potrafią zmieniać kolor skóry na grzbiecie, tak by maksymalizować wchłanianie promieniowania cieplnego. Dodatkowo żarówki osuszają powietrze w terrarium i wymuszają jego ruch, co również stanowi zaletę w hodowli agamy brodatej!

Trixie Basen

Dostęp do wody

Agamy raczej rzadko piją wodę bezpośrednio z miski, ale czasami trafiają się osobniki, które regularnie odwiedzają źródło wody. Warto zapewnić zwierzakowi odpowiednio duży zbiornik wody, w którym będzie mógł się zmieścić w całości, mimo iż agamy kąpiące się z własnej woli należą do rzadkości. Odpowiednio duży zbiornik zapewni również odpowiednią wilgotność w terrarium.

I w tym miejscu muszę poruszyć bardzo kontrowersyjny temat jakim jest wilgotność w terrarium i kąpanie agamy! Na wielu polskojęzycznych stronach opisujących warunki chowu agam brodatych znajdziesz informację o wilgotności w terrarium na poziomie 50-60%, a nawet zalecenia by spryskiwać terrarium raz dziennie. Tym czasem wilgotność powietrza w środowisku naturalnym tych zwierząt zazwyczaj oscyluje w granicach 30-40%! Dlaczego zaleca się prawie dwukrotnie wyższą wartość? Myślę, że ma to związek z problemami z wylinką u agam, a właściwie przekonaniem opiekunów, że agama ma takie problemy. A co jeśli problemy z wylinką wynikają właśnie ze zbyt wysokiej wilgotności powietrza?

W trakcie linienia stary naskórek pęka i odpada w mniejszych lub większych kawałkach. Jeśli stary naskórek będzie zawilgocony, to może nie odpaść prawidłowo, a nawet mogą powstać problemy z oddzieleniem go od świeżej warstwy naskórka. Wtedy właśnie opiekunowie postanawiają jeszcze zwiększyć wilgotność w terrarium, a nawet kąpać agamę i zdrapywać naskórek. Niektórzy nawet polecają oliwkę dla niemowląt albo preparaty z aloesu. Może jeszcze magiczne czerwone gumki na łapki? Jeśli warstwa naskórka nie jest jeszcze gotowa do oddzielenia się, można łatwo uszkodzić skórę gada lub osłabić jej strukturę. Dodatkowo skóra agamy jest całkowicie wodoodporna i zwierzak nie wchłania przez nią wody. Kąpiele w wodzie nie są też czymś naturalnym dla agam. Wspominałem już, że zamieszkują tereny suche, sawanny, pustynie? No właśnie! Kontakt z wodą u dzikich agam ogranicza się do porannej rosy, ewentualnie sporadycznych deszczy. Niewielki procent natrafia w swoim życiu na zbiorniki wodne, a jeszcze mniejszy procent wykorzystuje takie znalezisko do kąpieli. Kąpiel zazwyczaj jest dla agamy stresująca, może być nią ewentualnie zaciekawiona na początku. Pamiętaj też, że to zwierzę zmiennocieplne. Jeśli nagle zanurzysz rozgrzaną agamę w zbyt zimnej wodzie, może ona doznać szoku termicznego. Podsumowując, kąpiel agam nie ma większego sensu i nie ma konkretnych argumentów by to robić, tym bardziej regularnie. Wstaw agamie basenik z wodą, do którego może wchodzić jeśli zechce i na tym poprzestań. 

Lepiej zostawić naturalne procesy same sobie i skupić się wyłącznie na zapewnieniu optymalnych i możliwie jak najbardziej zbliżonych do naturalnych warunków w terrarium. I tu również z pomocą przychodzi podpatrywanie naturalnych zachowań zwierząt! Dobrze nawodniona agama nie będzie miała problemów z linieniem (nie licząc przypadków chorób i infekcji skóry). Agamie można podawać wodę z pipety lub strzykawki albo podawać świeżo umyty pokarm roślinny. I to wystarczy! Jeśli będzie chciała, to ma do dyspozycji basen. Można też wykorzystać naturalne zachowanie agam, jakim jest kopanie nor. Nawet na pustyni, wilgotność powietrza w norze głębokiej na 20 cm może osiągnąć 80%! Dlatego w dalszej części rozwinę temat odpowiedniej kryjówki i gliny w terrarium agamy. Żadnych kąpieli, zraszania, oliwkowania i innych zaklęć!

Exo-Terra Cave

Miejsce na odpoczynek oraz punkt obserwacyjny

Agamy uwielbiają się wspinać! Jest to u nich zachowanie w dużej mierze instynktowne. Z góry po prostu łatwiej zauważyć drapieżnika i pokazać swoją dominację. Odpowiednio grube, ustawione pionowo konary lub gałęzie na pewno zostaną ulubioną przytulanką Twojej agamy. Podobną funkcję spełni odpowiednio rozbudowana ścianka strukturalna, a nawet stos kamieni (oczywiście odpowiednio zabezpieczone). Ja preferuję kombinację wszystkiego po trochu. Ścianka zdecydowanie zwiększa przestrzeń życiową i wygląda lepiej niż goła szyba czy płyta. Wszystkie elementy wystroju mogą być też przydatne podczas wylinki. Zwierzak ocierając się o nie z łatwością pozbędzie się starego naskórka.

Warto też zapewnić zwierzakowi miejsce, w którym może się ukryć, odpocząć lub zasnąć. Praktycznie wszystko może stać się kryjówką jeśli spełnia warunek CCC, czyli ciemno, cicho i ciasno. W takim miejscu agama będzie czuła się bezpiecznie i komfortowo. W ofercie sklepu znajdziesz sporo gotowych kryjówek, ale możesz też stworzyć kryjówkę z sztucznej rośliny, odpowiednio ułożonych kamieni, kawałka kory opartego o ścianę, możliwości ogranicza jedynie Twoja wyobraźnia.

Odpowiednia kryjówka może też stanowić wspomniane wyżej miejsce o podwyższonej wilgotności. Większość kryjówek ceramicznych ustawionych w chłodnej części terrarium będzie miejscem, w którym w nocy będzie gromadziła się wilgoć w procesie kondensacji pary wodnej. W kryjówce powstanie osobny mikroklimat, z którego jaszczurka będzie mogła korzystać jeśli poczuje taką potrzebę. 

Exo-Terra dish

Miski, miseczki

Wspominałem już o misce na wodę i jej dodatkowych funkcjach. Dodam tylko, że wodę należy regularnie wymieniać na świeżą, przynajmniej co drugi dzień. Woda może mieć temperaturę pokojową. Ważne by była czysta i jeśli to możliwe miękka, dzięki czemu w misce nie będzie osadzał się kamień. Jak już wspominałem, dobrze mieć basenik czy miskę z wodą, w której agama zmieści się w całości. Pamiętaj tylko by pomyśleć o bezpieczeństwie zwierzaka, szczególnie młodego. Wiele profesjonalnych misek dla gadów posiada wewnętrzne schodki, które ułatwiają zwierzętom swobodne wyjście na zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się na zwykłą miskę lub pojemnik albo cokolwiek innego, postaraj się umożliwić agamie łatwe wychodzenie z miski. Wystarczy ułożyć kilka kamieni w rogu miski sięgających do jej brzegu. Niestety jest to rada poparta własnymi doświadczeniami. Miałem nieprzyjemność znaleźć młodocianego topielca (długość ok. 20 cm) w zalanej do połowy plastikowej misce wysokiej na 4 cm...

Kolejna miska będzie przeznaczona na pokarm i o ile z pokarmem "zielonym" nie ma większych problemów, to już przy robactwie zaczynają się schody. Problem polega na tym, że lepiej unikać niekontrolowanych wycieczek owadów karmowych po terrarium. Larwy mączników i drewnojadów potrafią niszczyć elementy wystroju, szczególnie uciążliwe są tunele drążone w ściance strukturalnej wykonanej ze styropianu. Z kolei karaczany włażą dosłownie wszędzie i zanieczyszczają terrarium odchodami, a czasami nawet z terrarium uciekają! Natomiast świerszcze i szarańczaki pozostawione z agamą bez nadzoru mogą stanowić realne zagrożenie dla Twojego pupila. W internecie bez większego problemu znajdziesz zdjęcia jaszczurek pogryzionych przez te owady, w tym również przypadki wyjedzenia oczu, czy wygryzienia dziury w brzuchu. 

Dlatego owady skaczące i latające najlepiej podawać z pincety. Natomiast na mniejsze karaczany i larwy mamy w ofercie miski ze specjalnym rantem lub nakładką uniemożliwiającą owadom ucieczkę. Miski spisują się doskonale w przypadku larw, jednak z ruchliwymi karaczanami trzeba uważać. Jeśli w misce będzie ich za dużo, to mogą wspinać się po sobie i uciec. Również kamień z wody osadzający się na wewnętrznych ścianach miski z czasem może zadziałać jak drabina dla owadów, nawet larw mącznika. Dlatego zawsze dokładnie umyj miskę i raz na jakiś czas porządnie przetrzyj na przykład kwaskiem cytrynowym.

Ciekawym rozwiązaniem są też karmniki marki Exo-Terra w formie kopca termitów. Jednak jest to produkt dla jaszczurek bardzo aktywnych, zwinnych i o sporym apetycie.

Termite Hill

Podłoże

Gorącą dyskusję wśród terrarystów wzbudza podłoże którym wypełnia się dno terrarium. Większość hodowców odradza drewienka bukowe czy piasek w obawie przed podjadaniem podłoża i wiążącym się z tym ryzykiem zaczopowania gada. Tak naprawdę nie istnieje coś takiego, jak podłoże bezpieczne dla agamy! Są podłoża lepsze i gorsze, bardziej lub mniej praktyczne, ale nie istnieje podłoże, które zagwarantuje pełne bezpieczeństwo zwierzaka. Nawet często polecany ręcznik papierowy może stanowić zagrożenie. Na własne oczy widziałem martwą agamę, z której weterynarz wyciągnął zalegający ręcznik papierowy! Oczywiście niektóre podłoża mogą stanowić większe zagrożenie niż inne, jednak podjadanie podłoża wynika najczęściej z niedoborów w organizmie gada oraz niewłaściwych warunków w terrarium! Odpowiednio urozmaicona i uzupełniana dieta oraz właściwe warunki klimatyczne z odpowiednią ekspozycją na promieniowanie UV, to klucz do wyeliminowania skłonności zwierzaka do podjadania podłoża, które zresztą jest próbą uzupełnienia niedoborów.

Glina

Z własnych doświadczeń mogę polecić bezzapachowe podłoża Chipsi Mais oraz Chipsi Ultra. Choć jak dla mnie bezsprzecznym numerem jeden jest mieszanka piasku z gliną! Jest to podłoże, w którym agama brodata może grzebać, podkopywać się, a jednocześnie bardzo łatwo sprząta się z niego odchody i nie wymaga bardzo częstej wymiany. Dodatkowo takie podłoże jest najbardziej zbliżone do tego na czym żyją agamy na wolności! Mieszanka piasku z gliną, po namoczeniu, lepi się jak plastelina, co daje możliwość budowania zróżnicowanego terenu oraz formowania nor i kryjówek. Po wyschnięciu twardnieje na kamień, więc agama może w niej grzebać i w naturalny sposób ścierać sobie pazurki. Wszelkie nieczystości wychodzące ze smoka szybko wysychają i można je bez problemu zebrać chusteczką. Powstające na powierzchni luźne drobinki podłoża można łatwo zebrać odkurzaczem. Jak dla mnie rewelacja ;)

Jakie akcesoria są przydatne w hodowli agamy brodatej?

Poza wyżej opisanym wyposażeniem, które powinno znaleźć się w terrarium agamy brodatej przyda Ci się jeszcze:

  • pinceta do podawania pokarmu - polecam zaopatrzyć się w kilka pincet różnych długości i z różnymi końcówkami
  • termometr i higrometr do kontroli temperatury i wilgotności w terrarium
  • duży pojemnik, do którego możesz wsadzić gada na czas porządków w terrarium
  • odpowiedni zbiornik do przetrzymywania owadów karmowych
  • akcesoria higieniczne - rękawiczki jednorazowe (niepudrowane), patyczki do uszu, ręcznik papierowy, zestaw strzykawek i pipeta

Pinceta

Niemniej egzotyczna dieta

Agamy brodate są wszystkożerne, tzn. że należy podawać im pokarm zwierzęcy, ale także uzupełniać dietę pokarmem roślinnym. Niestety pokarm roślinny jest często pomijany przez początkujących opiekunów agam lub podawany okazjonalnie. O ile w przypadku maleńkich agam w pierwszych trzech miesiącach życia jest to do przyjęcia, to już u dorosłych regularne pomijanie produktów roślinnych może prowadzić do wielu powikłań układu pokarmowego oraz często spotykanej otyłości. Badania na dziko żyjących agamach pokazują, że udział pokarmu roślinnego u tych gadów stanowi nawet ponad 50% diety. Niektóre źródła podają nawet wartości przekraczające 90%! 

Zacznijmy jednak od początku. Układanie jadłospisu agamy można podzielić na trzy etapy życia:

  • Młode - do trzeciego miesiąca życia
  • Podrostki - do dwunastego miesiąca życia
  • Osobniki dorosłe - powyżej roku

U młodych osobników owady karmowe powinny stanowić podstawę diety. Maluchy można karmić odpowiednich rozmiarów owadami, takimi jak świerszcze, karaczany, larwy mącznika, itp. Ważne by owady były odpowiedniej wielkości. Jako wyznacznik można uznać odległość między oczami jaszczurki (zdjęcie niżej). Jeśli odległość od jednego oka do drugiego wynosi np. 1 cm, to już wiesz, że bezpiecznie możesz podawać agamce robale, które nie przekraczają jednego centymetra. Stosowanie tej reguły ogranicza ryzyko zadławienia się, umożliwia sprawne pobieranie pokarmu i zapewnia prawidłowe jego przejście przez układ pokarmowy.

Agama

Z wiekiem należy włączać do diety agam pokarm roślinny. Stopniowe przyzwyczajanie jaszczurki do zieleniny można rozpocząć po ukończeniu trzeciego miesiąca życia. Początkowo takie podrostki powinny otrzymywać ok. 10-20% pokarmów zielonych w codziennej porcji żywieniowej. Często młodociane agamy odmawiają jedzenia zieleniny, więc można próbować je oszukać podając im pokrojone zioła posypane ruchliwymi owadami. Jest duża szansa, że łapiąc robala jaszczurka przy okazji chwyci kawałek listka i z czasem uzna go za całkiem smaczny kąsek :)

Dorosłe osobniki powinny być już oswojone z jedzeniem zieleniny i bez problemu pobierać pokarm z miski lub pincety. Jak już wspominałem wyżej, dorosła agama powinna otrzymywać pokarm zielony regularnie i powinien on stanowić co najmniej połowę jej diety! Dzięki temu zachowasz swojego pupila w doskonałej kondycji i unikniesz otłuszczenia. Owady karmowe będą dostarczały Twojej agamie niezbędnego białka i tłuszczu, dzięki czemu będzie miała odpowiednio dużo energii do codziennego funkcjonowania oraz zgromadzi zapasy na okres spoczynku zimowego. Natomiast włókno pokarmowe z pokarmów zielonych będzie odpowiedzialne za prawidłowe przyswajanie pokarmu oraz sprawne przemieszczanie go przez układ pokarmowy.

Agamom można podawać wszystkie dostępne na rynku owady karmowe: karaczany, świerszcze, szarańczaki, larwy mączników oraz drewnojadów i inne. Sporadycznie mogą być skarmiane mysie oseski. Te ostatnie podaje się np. ciężarnym samicom.

Na rynku dostępne są również owady karmowe w puszkach, a także suszone świerszcze, koniki polne i mączniki. Są świetnym urozmaiceniem diety gadów, ale także niezastąpioną alternatywą, gdy mamy chwilowy "przestój" w dostępie do żywej karmówki. Są też niezastąpione, gdy np. musimy zostawić naszego gada na kilka dni pod opieką osoby, która ma opory przed skarmianiem żywych owadów. W takiej sytuacji sprawdzą się również pełnoporcjowe pokarmy granulowane oraz mieszanki dla agam brodatych. Jest to dobre uzupełnienie diety w okresie gdy żywe owady bywają trudno dostępne - mroźne zimy lub upalne lato. W ostatnich latach większość producentów gotowych pokarmów dla gadów przeprowadziło zmiany w konstruowaniu składu swoich produktów. Większość z nich jest doskonale zbilansowana i dostarcza jaszczurkom wszystkich niezbędnych składników pokarmowych, więc można je stosować bezpiecznie jako uzupełnienie podstawowej diety.

Jeżeli chodzi o pokarm roślinny poleca się bazylię, mniszek lekarski, koniczynę, melisę, trzykrotkę, kwiaty malwy. Z owoców agamy często chętnie zjadają banany, maliny, truskawki, figi, jabłka i gruszki. Dłuższą i bardziej skonkretyzowaną listę, zarówno pokarmów zwierzęcych jak i roślinnych, przedstawię w osobnym wpisie.

Również w przypadku pokarmu roślinnego możemy się ratować suszonymi ziołami: babką lancetowatą, mniszkiem lekarskim, płatkami kwiatów i wieloma innymi. Niejednokrotnie może to uratować jadłospis agamy w okresie jesiennym i zimowym, gdy dostęp do świeżej i różnorodnej zieleniny jest ograniczony.

Agama

O czym nie możesz zapomnieć karmiąc agamę brodatą?

Warto od małego jak najbardziej różnicować dietę agamy brodatej, a także "uczyć" ją różnych sposobów pobierania pokarmu, tzn. z miski, z pęsety, ale i nie szczędzić radości z puszczonego luzem owada, którego jaszczurka będzie mogła gonić. Niestety wiele agam szybko przyzwyczaja się do podawania jedzenia bezpośrednio pod pysk i łatwo się rozleniwiają, co sprzyja choćby otyłości. Jeśli tylko możesz staraj się jak najbardziej rozruszać agamę w trakcie posiłku.

Ważnym aspektem prawidłowego utrzymania agamy brodatej jest pora karmienia. Nie chodzi mi wcale o ustalenie konkretnych godzin posiłku. Musimy wrócić do wspólnej cechy wszystkich gadów, czyli tzw. zimnokrwistości. Tempo trawienia pokarmu i prawidłowego jego przyswajania jest w dużej mierze uzależnione od temperatury ciała zwierzęcia, która to z kolei jest zależna od temperatury jego otoczenia. Jeśli nakarmisz agamę wieczorem, tuż przed zgaszeniem lamp ogrzewających terrarium, to możesz się szybko spodziewać problemów zdrowotnych swojego pupila! Gdy temperatura w terrarium spada, większość procesów życiowych agamy, w tym trawienie, zostaje "uśpione". Oznacza to, że zamiast prawidłowo strawić i przyswoić pokarm, zaczyna on fermentować w przewodzie pokarmowym i zostaje prawidłowo strawiony dopiero następnego dnia, gdy temperatura w terrarium znów zacznie rosnąć. Niby nic i najczęściej kończy się na gazach, ale tak naprawdę pokarm gnijący wewnątrz jaszczurki z czasem prowadzi do poważnych schorzeń organów wewnętrznych i zatrucia całego organizmu. Również poranny posiłek "na zimno" nie jest wskazany. Dlatego ważne jest by agama przed posiłkiem zdążyła się porządnie wygrzać i osiągnąć maksimum aktywności. Zakładając, że lampy grzewcze w terrarium włączają się o 8:00 rano i gasną po dwunastu godzinach, można przyjąć za bezpieczną porę karmienia między 10:00 a 17:00. Jednak popołudniowe karmienia najlepiej ograniczać do minimum, wręcz ich unikać, a z wieczornych całkowicie zrezygnować!

Pamiętaj też, że urozmaicona dieta, to zdrowa dieta. Staraj się często zmieniać pokarmy, łączyć je, kombinować z konsystencją. Nawet najsmaczniejsze robale podawane codziennie przez kilka tygodni w końcu się znudzą, a już na pewno nie dostarczą wszystkich składników pokarmowych i substancji odżywczych potrzebnych Twojemu pupilowi.

Agama

Agamy brodate do prawidłowego rozwoju w niewoli potrzebują suplementacji wapnia oraz witamin!

Pominięcie suplementacji może skończyć się dla gada poważnymi chorobami, a nawet w efekcie doprowadzić do jego śmierci! Najważniejsze jest zapewnienie zwierzakowi odpowiedniej dawki UV-B i zbilansowanej, pełnowartościowej diety. Te dwa czynniki już same w sobie dostarczają zwierzakowi odpowiednią dawkę niezbędnych witamin i podawanie witaminowych suplementów możesz wtedy traktować jako dodatek uzupełniający. Co nie oznacza, że możesz je całkowicie pominąć. Na pewno obiło Ci się o uszy powiedzenie, że co za dużo to niezdrowo. Witaminy również można przedawkować i konsekwencje tego będą równie poważne - a czasami nawet gorsze - jak w przypadku niedoborów suplementacji. Ilość i częstotliwość podawania witamin powinna być dostosowana do wieku i stanu zdrowia agamy. Przyjmuje się, że dorosłym i zdrowym agamom brodatym powinno się podawać witaminy 1-2 razy w tygodniu. Przy zapewnieniu odpowiedniej diety i porządnej lampy UV można ograniczyć witaminy do jednej porcji tygodniowo. Inaczej sytuacja wygląda z wapniem! Wapń jest bardzo ważny dla prawidłowego rozwoju Twojego smoka. Jego plusem jest to, że stosunkowo ciężko z nim przesadzić, co oznacza, że możesz podawać wapń nawet kilka razy w tygodniu bez obaw o zdrowie zwierzaka. Najprościej podać suplementy panierując nimi żywe owady lub posypując zieleninę przed podaniem jaszczurce. 

Agama

Czy agama brodata jest gatunkiem trudnym w hodowli?

I tak, i nie ;) Wszystko zależy od Ciebie! Jeżeli prawidłowo odrobisz "pracę domową" przed adopcją agamy, jej hodowla będzie dla Ciebie długą i pełną frajdy przygodą! Agamy brodate to bardzo przyjazne jaszczurki, skrajnie rzadko wykazujące agresję wobec opiekuna (zazwyczaj jako efekt stresu lub choroby) i dość "odporne" na drobne błędy początkującego terrarysty.

Agamy brodate są jaszczurkami dość popularnymi w krajowych hodowlach, więc nawet w przypadku napotkania niewielkich trudności w opiece nad nimi, dostępnych jest wiele informacji i grup, które pomogą rozwiać wątpliwości, a także coraz więcej weterynarzy posiadających solidną wiedzę na temat tych jaszczurek. Polecamy zdobywanie wiedzy o agamach brodatych z jak najszerszych źródeł i weryfikowanie zdobytych informacji, w innych źródłach. Jest naprawdę ogrom publikacji w Internecie, w książkach i wielu hodowców z wielkim doświadczeniem, którzy zazwyczaj chętnie dzielą się wiedzą!

Powyższy artykuł jest jedynie drobnym wprowadzeniem do tematu i jest oparty na naszych doświadczeniach. Jest wielu hodowców specjalizujących się w hodowli tego konkretnego gatunku i na pewno wiele punktów będą w stanie rozwinąć, a nawet je podważyć!

Zgłębiaj swoją wiedzę, weryfikuj wszystko co uda Ci się przeczytać i nie bój się pytać, a gad będzie żył z Tobą długo i szczęśliwie!

Komentarze do wpisu (1)

25 stycznia 2020

Super pomysł !!! napewno wiele osób znajdzie tu odpowiedzi na nurtujące pytania zanim zajmie się opieką nad agamą. Ci którzy mają takiego domownika już ponad 5 lat jak ja również.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl